Зинақорлық пен ойнастық жасаған тұлғалар енді заң алдында жауап беріп, жәбірленуші тарап моральдық өтемақы талап ете алады. Сот арқылы жеке және отбасылық қатынастардан туындайтын құқықтарды қорғау мүмкіндігі кеңейді.
Өтемақы мөлшері келтірілген зиянның деңгейі мен оқиғаның әсеріне байланысты анықталады. Бұл өзгеріс заңдық әрі әлеуметтік тұрғыдан маңызды қадам ретінде бағаланып отыр.
Адвокат Тұран Абдуллазаде Demokrat.az сайтына берген сұхбатында отбасылық сатқындық үшін өтемақы өндіру мүмкіндігі бар екенін айтты. Оның сөзінше, жаңа шешім 2026 жылдан бастап күшіне енген және бұрынғы жағдайларға қолданылмайды. Яғни, заң тек қабылданғаннан кейінгі қатынастарға қатысты.
Мұндай жағдайда зардап шеккен тарап өз құқықтарының бұзылғанын алға тартып, жұбайына қарсы сотқа жүгіне алады. Алайда ең бастысы — сатқындық фактісін дәлелдеу. Дәлел ретінде бейнежазбалар, фотосуреттер, хат-хабарлар, сондай-ақ некеден туған балаға қатысты құжаттар ұсынылуы мүмкін.
Сондай-ақ жәбірленуші тарап жеке құқықтарын бұзу және ар-намысы мен қадір-қасиетін қорлау бойынша талап қоюға құқылы.
Адвокаттың айтуынша, моральдық өтемақы мөлшерін талапкер өзі бағалай алады, бірақ ол шамадан тыс болмауы тиіс. Әдетте өтемақы көлемі 10–20 мың манат аралығында белгіленуі мүмкін.
Өтемақы сомасын анықтау кезінде жәбірленушінің жасы, жынысы, эмоционалдық жағдайы және моральдық күйзеліс деңгейі ескеріледі. Сонымен қатар сотқа жүгіну уақыты да маңызды рөл атқарады: егер талап бірден берілсе, оқиғаның әсері жоғары деп бағаланады, ал уақыт өтіп кеткен жағдайда моральдық зиян деңгейі төмен деп танылуы мүмкін.
Айта кетейік, заң ажырасуды міндетті шарт ретінде қарастырмайды. Алайда ерлі-зайыптылар ажыраспаған жағдайда, бұл опасыздық фактісін іштей мойындау ретінде бағалануы ықтимал.
