Жаз жақындап қалды — бұл қантқа деген сұраныс дәстүрлі түрде артатын мезгіл. Сарапшылардың айтуынша, бұл өнімді өндіруде тағы да мәселелер туындап отыр.

Energyprom мәліметінше, алғашында мемлекет қант қызылшасының егіс алқаптарын ұлғайтатынын хабарлаған. Мұны табыс табудың жақсы мүмкіндігі деп көрген фермерлер несие алып, техника сатып алған. Алайда кейінірек саланы дамыту бойынша кешенді жоспарға өзгерістер енгізіліп, егіс көлемін ұлғайтудың орнына, қысқарту туралы шешім қабылданды.

Нәтижесінде елде қайта өңдеуге келмейтін қызылша пайда болды.

2024 жылы Қазақстан қант қызылшасын егу көлемі бойынша рекордтық көрсеткішке жетті — 25 мың гектар, бұл 2023 жылмен салыстырғанда үштен бір есе көп. Өнімділік те 379 центнерден 507,3 центнерге дейін өсті. Өткен жылы қазақстандық аграномдар 1,3 млн тонна қызылша жинады.

Алайда бұл көлемдегі өніммен не істеу керектігі билік тарапынан ескерілмеді. Қазақстандағы қант зауыттары бұл өнімнің тек 58,3 пайызын ғана өңдей алады. Жиналған қызылшаның жартысына жуығын өткізе алмай қалды. Елде бар болғаны үш қант зауыты ғана бар, олар 700 мың тонна шикізатты өңдей алды. Қалған қызылшаны шұғыл түрде Қырғызстанға сату не жоюға тура келді.

Нәтижесінде Қазақстанда қант өндірісі артудың орнына, керісінше, өткен жылмен салыстырғанда 25,2 пайызға азайды. Бұл әлі де нақты емес деректер, бірақ көңіл көншітпейді.

Елдегі қант зауыттарына шұғыл жаңғырту қажет. Бұл кәсіпорындардағы құрал-жабдықтардың кейбірі 90 жылдан бері қолданылып келеді. Сондықтан мол өнімнің өзі саланы құтқара алмайды — қызылша алқапта шіріп кетуі мүмкін.

Тиімсіз жоспарлау жақсы ниеттерді де жоққа шығарады. Билік 2026 жылға дейін ішкі нарықты қантпен 43 пайызға қамтамасыз ету міндетін қойып отыр. Алайда бұл батыл жоспарлар жүзеге аса ма, ол әлі де үлкен сұрақ…

Алматы облысы Қарасай аудандық мәслихатының экс-депутаты 2 айға қамауға алынды. Қазіргі уақытта тергеу жұмыстары жүріп жатыр.

Шенеунік мемлекеттен 474 млн теңге заңсыз субсидия алған деген күдікке ілініп отыр.

Қаржылық мониторинг агенттігінің мәліметінше, бұл үшін жалған келісімдер мен төлем құжаттарын пайдаланған.

Осы ақшаға Алматы қаласынан екі бөлмелі пәтер және қымбат көлік сатып алған.

Ал 170 млн теңгені Қонаев қаласындағы казиноға құртқаны белгілі болды.

Қазақстанда ҚҚС мөлшерлемесін көтеруге қарсы петиция жарияланды. Бұл бастаманы e-Petition мемлекеттік порталында азамат Файзирахман М. көтерген.

«2025 жылдың 28 қаңтарында Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың төрағалығымен өткен Үкіметтің кеңейтілген отырысында Премьер-министр Олжас Бектенов ҚҚС мөлшерлемесін көтеру қажеттігін айтты. (…) Бұл кәсіпкерлік субъектілері мен мемлекеттің өзара әрекеттесуінің негізгі мақсатына қайшы келеді. Біз Қазақстандағы ҚҚС мөлшерлемесін көтеруге және шекті деңгейін төмендетуге қарсымыз», – делінген петицияда.

Автордың айтуынша, қазіргі уақытта жаңа Салық кодексі әзірленіп жатыр. Бұл құжат инвесторлар үшін қолайлы жағдай жасау және бюджет кірістерінің қажетті деңгейін қамтамасыз ету мақсатында жасалуда. Алайда, бизнес-қауымдастық бұл құжат негізінен салық мөлшерлемелерін көтеруге бағытталған деп есептейді.

«ҚҚС мөлшерлемесін 20%-ға дейін арттыру жобасы Ұлттық экономика министрлігі тарапынан тек бюджетті толықтыру үшін қарастырылып жатыр. Бірақ бұл өзгерістердің кәсіпкерлер мен қарапайым азаматтарға қалай әсер ететіні ескерілмей отыр», – деп атап өтті петиция авторы.

Сондай-ақ, әрбір тұтынушы, әрбір жеке тұлға және әрбір салық төлеуші бұл өзгерістердің салдарын тікелей сезінетін болады, деп жазылған петицияда.

Петиция 28 ақпанға дейін модерацияда болады.

Е.Жаңбыршиннің айтуынша, бензин бағасы көршілес елдерде бізден екі есе қымбат.

Түсіну керек, себебі біздің көрші мемлекеттердегі жанар-жағармай бағасы өте жоғары. Сондықтан «серый» схемалар бар. Үлкен көліктермен біздің елдегі бензинді көрші елдерге тасып жүр. Мысалы Өзбекстан, Ресейде де біздің бағамыздан 2 есе көп. 

Осындай «серый бизнестерден» өзіміздің ішкі нарыққа бензин жетпеуде.

Шама келгенше екі мемлекеттің бағасын реттестіру керек. Әйтпесе біздің ішкі нарыққа керек жанар-жағармайдың барлығы сыртқа кетеді, деді депутат.

Бензин қымбаттаса барлық нәрсенің бағасы өсетінін ескерген шенеунік халыққа көмек көрсету керегін ескертті.

Жағдайы жоқ адамдарға мемлекет субсидия жасауы керек. Халыққа қажетті өнім шығаратын компаниялар бар ғой. Оларға да мемлекет өзінің субсидиясын беру керек. Адамдарға мемлекет көмек беру керек, деді Е.Жаңбыршин.